DZIEDZICZENIE UMASZCZENIA U HOVAWARTÓW

Umaszczenie psów, podobnie jak i innych gatunków ssaków, należy do cech jakościowych, uzależnionych od oddziaływania jednego lub kilku genów. Według obecnych poglądów, umaszczenie psów warunkowane jest przez wiele par genów, warunkujących barwę włosa, rozmieszczenie pigmentu na ciele, łaciatość, białe znaczenia itp., przy czym w różnych rasach dla wystąpienia umaszczenia opisanego we wzorcu decydujące znaczenie mają różne geny.

U hovawartów występują trzy podstawowe typy umaszczenia: blond, czarne i czarne podpalane. Ich powstanie uzależnione jest od współdziałania dwóch par genów. Pierwsza z nich jest odpowiedzialna za rodzaj barwnika, występującego we włosach. Tworzą ją dominujący gen E, warunkujący czarną barwę włosa oraz jego recesywny allel e, powodujący żółtą barwę sierści (opisywaną w rodowodach jako umaszczenie złote, blond lub rude). Druga para genów odpowiada za równomierne bądź strefowe rozmieszczenie barwnika na ciele, a stanowią ją: dominujący allel A, warunkujący jednolite umaszczenie oraz jego recesywny allel a^t, odpowiedzialny za umaszczenie podpalane.

W zależności od wzajemnego oddziaływania wymienionych genów, pies może mieć następujący genotyp i warunkowane przez niego umaszczenie:

Powyższa lista pokazuje, że dla powstania barwy czarnej wystarczy obecność w genotypie tylko jednego dominującego allelu (A i E) z każdej pary; jeżeli w genotypie występują dwa geny ee, to niezależnie od tego, jakie geny występują w parze A/a^t, pies ma zawsze umaszczenie blond, natomiast do występowania umaszczenia czarnego podpalanego niezbędne jest współdziałanie dwóch alleli a^t oraz co najmniej jednego allelu E.

Umaszczenie psa, choć z reguły dość obojętne dla jego użytkowości, ma jednak często z przyczyn estetycznych decydujące znaczenie dla właściciela. Przyszli nabywcy są zainteresowani kupnem szczenięcia o określonym umaszczeniu, a hodowca, wychodząc naprzeciw ich potrzebom, chce choćby w przybliżeniu wiedzieć, jaki jest genotyp posiadanej przez niego suki, tak by dokonać właściwego wyboru reproduktora do krycia i uzyskać szczenięta o pożądanym umaszczeniu.

opracowała :
dr hab. Iwona Głażewska - na podstawie R.Robinson, Inheritence of coat colour in the Hovawart dog. Genetica 1988, 78, 121-123

Dodano 02-08-2024

---